xDeep Stealth TEC vs Hollis Katana vs Dive Rite Nomad Ray คู่ปรับหมัดหนัก ใครคือราชาตัวจริง?

XDeep Stealth Tec และ Hollis Katana 2 คือสองตัวเลือกหลักในตลาด BCD สำหรับการดำน้ำแบบไซด์เมาท์ (Sidemount) ในปัจจุบัน ทั้งสองรุ่นต่างมีประสิทธิภาพที่ยอดเยี่ยมในสภาพแวดล้อมและกิจกรรมการดำน้ำที่หลากหลาย และในช่วงปี 2023 Dive Rite ได้ออก Nomad Ray มาแข่งขันกันในกลุ่มลูกค้านี้ด้วย การรีวิวเจาะลึกครั้งนี้จะเปรียบเทียบให้เห็นถึงความแตกต่าง ทั้งในด้านสเปก ประสิทธิภาพ ออปชันเสริม และการออกแบบ เพื่อช่วยให้นักดำน้ำไซด์เมาท์ตัดสินใจได้ว่าระบบไหนที่ตอบโจทย์ความต้องการของตัวเองมากที่สุด

ประวัติความเป็นมา

XDeep Stealth Tec

ในปี 2015 XDeep ได้เปิดตัว BCD รุ่น Stealth Tec และได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในชุมชนนักดำน้ำไซด์เมาท์ทั่วโลก หลังจากประสบความสำเร็จกับรุ่น Stealth Classic มาแล้ว (ครูเบิ้มชอบเรียกมันว่า รุ่นกระเพาะหมู และก็ยังเป็น BCD ตัวหลักปัจจุบันที่ครูเบิ้มใช้ในช่วงปี 2024-2026) ซึ่งมีการแต่ตัวถุงลม (Wing) มักจะพองลมเป็นลูกบอลลูนเมื่อต้องแบกรับน้ำหนักมากๆ และการแต่งตัวที่ลำบากกว่าเล็กน้อย ซึ่งไม่ค่อยถูกใจกลุ่มนักดำน้ำไซด์เมาท์ที่ใช้ถังเหล็ก หรือดรายสูทเท่าไหร่นัก

เดิมทีแล้ว ดีไซน์แบบถ้ำเม็กซิโก (Mexican-cave style) มักจะเหมาะกับถังอะลูมิเนียม แต่ทีมออกแบบของ XDeep Stealth Tec สามารถแก้โจทย์มวยล้มนี้ได้สำเร็จ ด้วยการทำให้ถุงลมมีแรงลอยตัว (Buoyancy) มากพอสำหรับถังเหล็กที่หนักกว่า โดยไม่ทำให้รูปทรงของวิงนั้นพองลมมากเกินไป

ก่อนหน้านี้ ระบบเม็กซิโก และ  ระบบสไตล์ถ้ำฟลอริดา (Florida-cave style) จะเป็นจักรวาลที่ไม่ค่อยได้โคจรมาเจอกัน ซึ่งต่างฝ่ายต่างมีข้อจำกัดในพื้นที่การดำน้ำที่ต่างกัน ความต้องการจากชุด BCD ที่แตกต่างกัน การข้ามข้อจำกัดระหว่างการปรับแต่งเพื่อน้ำอุ่นและน้ำเย็นนี้เอง ทำให้ XDeep Stealth TEC แจ้งเกิดในฐานะ Sidemount BCD ที่ดีที่สุดรุ่นหนึ่งในโลก

Hollis Katana 2

Hollis มีภูมิหลังที่ยาวนานในการออกแบบ Sidemount BCD ไม่ว่าจะเป็นรุ่น SMS100, SMS50, SMS75 นั้นสะท้อนถึงรากเหง้าของ Hollis อย่างชัดเจน โดยเป็นดีไซน์สไตล์ถ้ำฟลอริดาที่เห็นได้ทั่วไป

จนกระทั่งในปี 2016 Hollis Katana 1 ได้เริ่มต้นในการทำ BCD สำหรับ Mexican-cave Style BCD มากขึ้น และ Hollis Katana 2 ที่ปล่อยออกมาในปี 2020 ถือเป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญและนี่เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เปิดตัวที่ XDeep Stealth Tec ได้เจอคู่แข่งที่สมน้ำสมเนื้อ

Dive Rite Nomad Ray

ตัวจริงสายฟลอริด้า ที่แข่งขันกับ Hollis มาอย่างยาวนาน โดยมีอุปกรณ์ที่มีความทนทานสูง ชุด Dive Rite Nomad XT เป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง และรุ่นอื่นๆที่ตามมาอย่าง Nomad LTZ และ Nomad LS ก็มีการปรับตัวให้เข้ากับตลาด Mexican Cave Style มากขึ้น สร้างชื่อเสียงให้กับ Dive Rite เรื่อยมาจน ในปี 2023 มีการออก Nomad Ray เพื่อตอบสนองตลาดที่ถูกยึดครองโดย Xdeep และ Razor มานานเพื่อเป็นผู้ท้าชิงอีกคน

เปรียบเทียบข้อมูลทางเทคนิค (Specifications)

ทั้งสองรุ่นมีราคาใกล้เคียงกันในภูมิภาคเดียวกัน และมีความใกล้เคียงกันมากในแง่ฟังก์ชันการใช้งาน โดยแบ่งตามลักษณะสำคัญได้ดังนี้

คุณสมบัติ	XDeep Stealth Tec	Hollis Katana 2	Dive Rite Nomad Ray
รูปแบบสายรัด (Harness)	ทรง Y-Shape	ปรับเลือกได้ทั้ง ทรง Y หรือ ทรง H	ทรง Y-Shape
แรงลอยตัวของถุงลม	19 ลิตร / 42 ปอนด์	18 ลิตร / 40 ปอนด์	19 ลิตร / 42 ปอนด์
ระบบสายบันจี้ (Bungee)	Loop (6mm) ให้สายยาว 9 ม. ไปตัดเอง	Loop (8mm) ติดตั้งสำเร็จรูปจากโรงงาน	Loop (6mm) 42 นิ้วต่อข้าง ระบบปรับความยาวแบบไม่ต้องใช้เครื่องมือ
น้ำหนักตัว BCD	2.8 กก. / 6.2 ปอนด์	3.6 กก. / 8 ปอนด์	2.6 กก. / 5.7 ปอนด์
ระบบตะกั่วหลัก	ช่องใส่ตะกั่วตรงแนวกระดูกสันหลัง (Velcro)	ช่องใส่ตะกั่วตรงแนวกระดูกสันหลัง (Velcro)	ระบบกระเป๋าตะกั่วภายในถุงลม (Integrated Internal Weight System) มีซิปเปิดด้านในถุงลมเพื่อเข้าถึงช่องใส่ตะกั่ว
ความจุตะกั่ว	มีให้เลือกหลายขนาด (3 กก. / 6 กก. / 10 กก. / 12 กก.)	สูงสุดประมาณ 9.1 กก. (20 ปอนด์)	สูงสุดประมาณ 6.8 กก. (15 ปอนด์)
ความหนาของวัสดุถุงลม	Ballistic Nylon 1100 Denier	Ballistic Nylon 1000 Denier	SuperFabric® (เกราะกันรอยขูดขีดด้านนอกสุด) ผสมผสานผ้า Nylon 600D ตรงกลางสันหลัง และผ้า Nylon 1000D ในฝั่งที่แนบกับตัวนักดำน้ำ
การปรับความยาวช่วงหลัง	ปรับได้ผ่านสายเว็บวิ่ง	ปรับได้ผ่าน Velcro (Quick Fit System)	ปรับตั้งค่าแบบแยกอิสระ (One Size Fits All)
ออปชันถุงลมสองชั้น (Dual-Bladder)	มี	มี	มี
ออปชันสีสัน	ปรับแต่งได้หลากหลาย (สีแผงหลัก, ขอบ, แผงข้าง) โดยมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม	สีดำแดง และสีดำล้วน	มีให้เลือก 5 สีหลักจากโรงงาน (ดำล้วน, แดง, น้ำเงิน, ชมพู, และเขียวทหาร OD Green) โดยไม่ต้องจ่ายเงินคัสตอมเพิ่ม

การปรับปรุงอุปกรณ์ให้หลากหลาย

การดำน้ำแบบไซด์เมาท์นั้นจะมีความหลากหลายและยืดหยุ่นในการปรับแต่งชุดให้เข้ากับความต้องการของนักดำน้ำในระดับปัจเจก ซึ่งความหลากหลายนี้นักดำน้ำไม่ว่าจะใช้ชุดรุ่นใด ก็ต้องซื้อเพิ่มเพื่อปรับปรุงให้เข้ากับความต้องการของตนเอง ไม่ว่าจะเป็นเพลทใส่ไฟคานิสเตอร์, กระเป๋าใส่ของด้านหลัง, และอื่นๆอีกมากมาย

Sidemount Diver ที่ดี ควรเข้าใจอุปกรณ์ตัวเอง และปรับอุปกรณ์ให้เหมาะกับการใช้งาน

แต่สิ่งที่เรามองเห็นคือการใช้ O-ring ในการแทนที่ metal d-ring ที่เป็นอุปกรณ์มาตรฐานในกล่องของ xDeep เองซึ่งเป็นวัสดุที่เสื่อมสภาพตามกาลเวลาและไม่สามารถรับน้ำหนักได้ และสุดท้ายนักดำน้ำต้องซื้อ metal d-ring และอุปกรณ์ควบ ไปเปลี่ยนเองอยู่ดี ถือเป็นอุปกรณ์ไร้ประโยชน์ที่ xDeep โยนใส่กล่องให้นักดำน้ำส่วนมากโยนทิ้งทันที หรือโยนทิ้งทีหลังจากมันพังแล้ว

นักดำน้ำสายแฟชั่น จะชอบ customizability ของ xDeep ในเรื่องของสีสัน และการปักชื่อ ส่วนตัวเรื่องนี้ไม่มีนัยยะสำคัญต่อการใช้งาน

แต่ถ้าหากคุณต้องการ Sidemount BCD สีส้ม ตัดกับสีน้ำเงิน ปักชื่อเฉพาะคุณเท่านั้น โดยไม่สนใจเรื่องอื่นหล่ะก็ ปิดบทความนี้แล้วซื้อ Custom xDeep Stealth Tec กับเราได้เลย

เปรียบเทียบส่วนถุงลม (Wings)

ด้วยแรงลอยตัวที่ต่างกันเพียงแค่ 1 กก. (2 ปอนด์) จึงไม่มีความแตกต่างกันมากนักระหว่าง Stealth Tec, Dive Rite Nomad และ Katana 2 ซึ่งแรงลอยตัวระดับ 40 - 42 ปอนด์นั้น มีแรงยกมากพอสำหรับถังอลูมิเนียมขนาดมาตรฐานจำนวน 5-6 ใบไปพร้อมกันในการดำน้ำหนึ่งครั้ง (ครูเบิ้มอยากฝากบอกว่า 35lbs ก็ยก 4 ถังสบายๆในน้ำทะเลแล้ว แต่ในแหล่งน้ำจืด lift เยอะนักดำน้ำจะรู้สึกมั่นใจกว่า)

ทั้งสามระบบเลือกที่จะเก็บปริมาตรลมส่วนใหญ่ไว้ที่ "ส่วนล่างของถุงลม" ซึ่งทำให้มันช่วยให้การลอยตัวที่ผิวน้ำดีขึ้น และการรักษาทริมในการดำน้ำทำได้ง่าย

อย่างไรก็ตาม แม้จะถูกปรับแต่งมาเพื่อถังอะลูมิเนียม แต่ถุงลมทั้งสองรุ่นก็มีแรงยก (Lift) มากพอที่จะรองรับถังเหล็กที่มีน้ำหนักมากกว่า หรือโหลดอุปกรณ์สำหรับนักดำน้ำระดับ Full Trimix รวมถึงการดำ น้ำถ้ำเพื่อการสำรวจ (Exploratory cave diving) นอกจากนี้ยังรองรับระบบ Sidemount CCR (Rebreather) ได้อย่างสบายๆ โดยทั้ง XDeep Stealth Tec และ Hollis Katana 2 นั้นออกแบบมารองรับ K.I.S.S. Sidewinder CCR อีกด้วย โดย Hollis Katana 2 นั้นมีนักดำน้ำ Kiss Sidewinder ระดับตำนานที่ยังมีลมหายใจอย่าง Edd Sorenson มาช่วยออกแบบอีกด้วย

ส่วนบนตรงกลางของถุงลม Dive Rite Nomad Ray จะใช้ Superfabric ส่วน XDeep Stealth Tec และ Hollis Katana 2 ใช้แผ่นไนลอนเสริมแรงที่ช่วยป้องกันการเสียดสีและการเจาะทะลุได้เป็นอย่างดีสำหรับนักดำน้ำที่ชอบสำรวจที่แคบได้เป็นอย่างดี และวิงของทั้งคู่นั้นจะขยายออกด้านข้าง และด้านล่าง มากกว่าขึ้นกลางหลัง ทำให้มี diving profile ที่ดีขึ้น

วาล์วปล่อยลม (Dump-valves) และผลกระทบต่อทริมการทรงตัว

ตำแหน่งของวาล์วปล่อยลมมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน มันเป็นปัจจัยสำคัญในการเลือกซื้อขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการดำน้ำ

• XDeep Stealth TEC มีวาล์วปล่อยลม 1 จุดที่ตำแหน่งด้านล่างตรงกลางหลังของถุงลม ซึ่งเป็นจุดที่อากาศจะมากองรวมกันไว้และปล่อยลมออกง่ายที่สุด เพราะวาล์วหันออกข้างน้อง

• Hollis Katana 2 มีวาล์วปล่อยลม 2 จุด:

  • จุดแรกอยู่ที่ด้านในของถุงลมฝั่งซ้ายมือนักดำน้ำ

  • จุดที่สองอยู่ด้านหลังต้นคอ โดยทำงานผ่านสายดึงยาวที่ร้อยลงมาตามสายสะพายไหล่ซ้าย

• Dive Rite Nomad Ray มีวาล์วปล่อยลม 2 จุด:

  • จุดแรกอยู่ที่ด้านนอกของถุงลมฝั่งซ้ายมือนักดำน้ำ

  • จุดที่สองอยู่ด้านหลังต้นคอ โดยทำงานผ่านสายดึงยาวที่ร้อยลงมาตามสายสะพายไหล่ซ้าย

จุดปล่อยลม ฟังก์ชั่นเหมือนกัน แต่รายละเอียดแตกต่างกัน

การใส่วาล์วปล่อยลมตรงไหล่บน ถือเป็นเอกลักษณ์ตกทอดของดีไซน์สไตล์ฟลอริดา (เช่น Dive Rite Nomad XT) ซึ่งนักดำน้ำมือใหม่ที่คุ้นเคยกับ BCD แบบแจ็กเก็ตสะพายหลัง (Backmount) อาจจะชอบ เพราะช่วยให้ปล่อยลมง่ายเวลาในทุกอริยาบท

หรือแม้กระทั้งการติดตั้ง K.I.S.S. Sidewinder CCR ที่ตำแหน่งติดตั้งที่ต้องอาจทำให้นักดำน้ำไม่สามารถเอามือไปเปิด OPV Valve ได้อีกด้วย (นักดำน้ำบางท่านต้องต่อเชือกลอดหว่างขาเข้ามาเพื่อให้เข้าถึงวาล์วได้)

ในส่วนของ Dive Rite Nomad Ray นั้นมีวาล์วปล่อยลมไหล่บนในทุกรุ่นตั้งแต่ Nomad XT, Nomad LTZ, Nomad LS และ Nomad Ray ส่วนตัวเรื่อง Shoulder OPV นั้นมีความน่าสนใจและหลากหลาย สามารถปรับปรุงได้หลายรูปแบบมากขึ้นจนไปถึงแบบ Toddy Style Sidemount ก็ทำได้ หากไม่ชอบก็ปิดทิ้งไว้ด้วย Blank Plug ไว้ได้โดยไม่ยากเย็นนัก สิ่งที่นักดำน้ำหลายคนมองข้ามคือการใช้งานทั่วไปนั้น การมี OPV หลายจุด ช่วยให้การตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงการการลอยตัวทำได้รวดเร็วกว่า OPV จุดเดียว หรือการที่นักดำน้ำมี shoulder mobility จากชุดเวทสูท หรือดรายสูทที่หนา Shoulder OPV ถือเป็นตัวช่วยสำคัญอย่างมาก ส่วน Hidden OPV ที่ซ่อนอยู่หลังผ้านั้น เป็นการป้องกันวาล์วไม่ให้กระแทกกับสภาพแวดล้อมด้านนอกอย่างมีนัยยะสำคัญ ซึ่งสามารถเป็น Entanglement Hazard และ Buoyancy Loss Hazard ได้กรณีที่วาล์วไม่ได้อยู่ด้านข้างลำตัว ซึ่งหลายยี่ห้อก็ใช้ระบบผ้าป้องกัน OPV เช่น Hot Dive Manta, Tecline SIDE16 Avenger, Apeks WSX, หรือ MARES XR Sidemount เป็นต้น

ผลกระทบต่อทริม (Buoyancy effect on trim)

ระบบสไตล์เม็กซิกันจะเก็บลมส่วนใหญ่ไว้ที่บริเวณเอว แรงลอยตัวนี้จะพยายามช่วยรักษาตำแหน่งนักดำน้ำให้ ตัวนักดำน้ำให้ขาชี้ขึ้นด้านบน (Legs-up position) หากเกิดเหตุฉุกเฉิน เช่น สายอินเฟลเตอร์ฟรีโฟล (LPI free-flow) ลมจะพุ่งเข้าถุงลมด้านล่างอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้นักดำน้ำตัวคว่ำหัวทิ่มและขาพุ่งขึ้นสู่ผิวน้ำทันที (Violent feet-up ascent) สถานการณ์นี้ เนื่องจากถุงลมทุกยี่ห้อในบทความนี้มีจุดปล่อยลมที่ด้านล่าง ทำให้การปล่อยลมเพื่อป้องกัน run away ascent นั้นทำได้ทุกตัว ยกเว้น Hollis ที่วาล์วอยู่ด้านในถุงลม ทำให้การล้วงหาวาล์วนั้นต้องใช้ความคุ้นชินเสียก่อน ซึ่งนั้นเกิดมาจากการฝึกฝนให้คุ้นชินกับอุปกรณ์ของคุณ ในขณะเดียวกันนั้นเอง การนำอุปกรณ์ของคุณไปซ่อมบำรุงตามระยะที่กำหนดไว้ เพื่อไม่ให้เกิด LPI Free Flow นั้น ย่อมเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด

Harness ที่ปรับให้ปังได้ง่าย

ชุดสาย Harness ของทั้งสามรุ่น ให้ความรู้สึกเดียวกันคือปรับได้ง่าย เพราะสามารถปรับชุดสายทีละเส้นได้ ไม่เหมือนกันกับระบบ single webbing อย่าง Razor หรือ Dive Rite LS ที่ต้องปรับหนึ่งครั้งคือปรับทั้งชุด ไม่งั้นจะพินาศหมดทั้งชุด ต้องอาศัยคนมีประสบการณ์ หรือต้องเสียเงินจ้างคนขายอุปกรณ์เพื่อ fitting เพิ่มเติม (แต่กับเรา fitting ฟรีแน่นอน)

โดยความได้เปรียบอาจจะไปตกอยู่ที่ Katana 2 ในการปรับขนาดด้วยระบบ Quick Fit System ที่ทำให้การปรับระยะของ Spline Harness นั้นทำได้เร็วขึ้นเล็กน้อย แต่ว่าการปรับชุดนั้น ถ้าไม่ใช่ชุดเช่า เราจะไม่ทำกันบ่อยๆ ดังนั้นจะชุดไหน ก็ใช้เวลาปรับตั้งใกล้เคียงกันอยู่ที่ 15 - 30 นาที / ชุด

ชุดกระเป๋าตะกั่วของทุกรุ่นจะอยู่บนแนวกระดูกสันหลังทั้งหมด แต่ Dive Rite จะต้องเปิดซิปเพื่อใส่ตะกั่วเข้าไปได้ ไม่ได้เป็นการเสียเวลาในการติดตั้งตะกั่วกับชุดอย่างมีนัยยะสำคัญ หากต้องการติดตั้งตะกั่วบริเวณอื่นๆ ต้อง Modify ตัวติดตะกั่วเข้าไปบริเวณนั้นๆ

ขนาดบันจี้ สำคัญไฉน?

สายบันจี้ คือหัวใจสำคัญของการดำน้ำแบบ sidemount เพื่อใช้ดึงให้ถังดำน้ำอยู่ติดแนบลำตัวนั้น Katana ออกแบบมาด้วยขนาด 8 มิลลิเมตร ซึ่งหนาและคงทนกว่าขนาด 6mm ในกลุ่ม ที่ออกแบบมาด้วยการใช้ถังเหล็กเป็นหลัก ซึ่งทำให้นักดำน้ำที่ใช้ถังอลูมิเนียมบางคนไม่ชอบ ว่าเปิดออกมาจากกล่องแล้วต้องปรับเปลี่ยน ถ้า Xdeep Stealth TEC ต้องเปลี่ยน Rubber O ring เป็น Metal D-ring การเปลี่ยนบันจี้ 8 มม ไป 6 มม. ค่าใช้จ่ายถูกกว่าเยอะด้วยซ้ำ แต่ในขณะที่ Nomad Ray ไม่ต้องทะเลาะกันกับใครด้วยในเรื่องนี้

อย่างไรก็ดีนักดำน้ำที่มีความต้องการทำ Continuous Bungee อาจจะต้องมีการปรับตำแหน่งหรือขนาดบันจี้เล็กน้อย เป็นเรื่องของปัจเจกน้ำดำน้ำไป

บทสรุป ราชาถูกเขย่าบัลลังก์?

ชุด Sidemount BCD ทั้งอย่าง Hollis Katana 2 หรือ Dive Rite Nomad Ray นั้น ถือว่าเป็นการเขย่าบัลลังก์ของ XDeep Stealth ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ท้าชิงทั้งสองทำได้ดีมากๆแล้ว ด้วยความสามารถที่แทบจะทัดเทียมกันในทุกด้าน หมัดต่อหมัดแล้วคิดว่าถ้านักดำน้ำคนหนึ่งทำความรู้จักกับ Sidemount BCD ตัวไหนแล้ว ก็สามารถทำงานได้อย่างทัดเทียมกันแน่นอน ทำให้ตลาดมีความหลากหลายทางตัวเลือกมากขึ้น

การจะเลือกซื้อชุด Sidemount BCD ซักชุดนักดำน้ำคนหนึ่งอาจจะไปจบที่เรื่องของหน้าตาสวยงาม บางคนไปจบด้วยราคา บางคนไปจบด้วยความต้องการเฉพาะด้านเฉพาะจุด บางคนต้องการความแตกต่างบนเรือก็เป็นได้

หากต้องการหลักสูตร Sidemount, XR Sidemount, หรือ Technical Diving สามารถติดต่อเราให้คำปรึกษาได้เลย